ZNAMIENNY FAKT

Zna­mienny jest przy tym fakt, że w wioskach śród­lądowych rozdziela się zawsze ryby, a w wios­kach położonych nad Laguną, ryby nigdy nie mogą być użyte do celów ceremonialnych i za jedynie stosowne do tego celu uważa się zie­miopłody. Tak więc motywem wymiany nie jest tutaj uzyskanie żywności dla zaspokojenia pod­stawowej potrzeby jedzenia, ale zaspokojenie społecznej… Czytaj więcej »

OKRES GŁÓWNYCH ZBIORÓW

Każdy mężczyzna ma partnera i co jakiś czas w okresie zbiorów nowych plonów, a także w Okresie głównych zbiorów, zanosi wraz z to­warzyszami większą ilość warzyw do wioski po­łożonej nad Laguną. Każdy kładzie swoją część przed domem partnera, co stanowi rodzaj za­proszenia —które nigdy nie może być odrzuco­ne — do odwzajemnienia się darem w postaci… Czytaj więcej »

PROWADZENIE DO WOJNY

Jest obowiąz­kiem, którego niedopełnienie prowadzi do „pry­watnej lub publicznej wojny” pomiędzy stro­nami. Przy dokładniejszej analizie okazuje się, że między grupami taki system wymiany mniej więcej ekwiwalentnych świadczeń jest histo­rycznie wcześniejszy od innych form działania zasady wzajemności. Ten pierwotny system Mauss nazywa „świadczeniami całościowymi”. M. Mauss odwołuje się do danych zebranych przez B. Malinowskiego, który pisze: „Miesz­kańcy wiosek… Czytaj więcej »

W PRYMITYWNYCH SPOŁECZEŃSTWACH

W społeczeństwach prymi­tywnych i archaicznych zawsze ma się do czy­nienia z wymianą dóbr, w której nie biorą udzia­łu pojedynczy ludzie, ale „osoby prawne”, jak rody, plemiona lub rodziny. Dokonują one wy­miany bądź bezpośrednio jako grupy, bądź też za pośrednictwem swoich przywódców i wodzów. Wymiana dotyczy przy tym nie tylko dóbr uży­tecznych z gospodarczego punktu widzenia,… Czytaj więcej »

RÓŻNE FORMY WYMIANY

Różne formy wymiany ekwiwalentnej, poja­wiające się we wszystkich społeczeństwach pry­mitywnych, zwróciły uwagę socjologów i etno­grafów. W francuskim „L’An:ne Sociologiąue” z 1923 r. ukazał się Esej o darze Marcela Maussa, praca, która do dziś nie utraciła inspirującego charakteru. Podstawowe pytanie, na które M. Mauss poszukuje odpowiedzi, to: jaka reguła prawna i jaki motyw sprawiają, że w… Czytaj więcej »

POZORNA BEZSENSOWNOŚĆ WYMIANY

Nie ma tu prze­targu i zawsze wymienia się naszyjniki w ilości i jakości odpowiadającej, przekazywanym dru­giej stronie, naramiennikom. Ta pozornie bez­sensowna wymiana prowadzi do zadzierzgnięcia przyjaznych więzów pomiędzy ustalonymi tradycyjme partnerami, sprzyja rozwojowi żeglar­stwa, budownictwa łodzi oraz umożliwia prze­prowadzenie przy tej okazji normalnych trans­akcji handlowych. Wymiana może być rozłożo­na w dłuższym okresie czasu, tym niemniej… Czytaj więcej »

NIEWYMIERNOŚĆ ŚWIADCZEŃ

Tutaj znowu mamy do czynie­nia z niewymiernością jednego ze świadczeń i stąd trudno zaszeregować je do ekwiwalent­nych; 6) ceremonialna wymiana z odroczoną za­płatą. Klasycznym przykładem może być wy­miana, znana pod nazwą kula, pomiędzy po­szczególnymi wyspami rozrzuconymi na ocea­nie, na wschód od Nowej Gwinei. Wyspy ukła­dają się w pierścień, w którym przemieszcza­ją się określonego typu drogocenne… Czytaj więcej »

RZADKO SPOTYKANE DARY

Dary takie są rzadko spotykane i najczęściej występują wśród najbliższej rodzi­ny, między mężem i żoną oraz rodzicami i dzieć­mi; 2) zwyczajowe płatności odpłacane nieregu­larnie i bez zachowania ścisłej zasady ekwiwa­lentu. I tak np. w odpowiedzi ina coroczne dary, jakie każdy mąż otrzymuje w okresie żniw od braci swojej żony, powinien on od czasu do cza­su… Czytaj więcej »

KRAŃCOWY PRZYPADEK

W przeglądzie takim znajdziemy więc najpierw krańcowy przypadek darów w czystej postaci, to znaczy prezentu, za który się nic nie otrzy­muje w zamian. Dalej, poprzez wiele zwyczajo­wych form darów czy płatności, częściowo czy warunkowo odwzajemnianych, przechodzących stopniowo jedna w drugą, przechodzimy do form wymiany, w wypadku których obserwuje się mniej lub bardziej wyraźny ekwiwalent, by… Czytaj więcej »