Monthly Archives: Marzec 2014

Kiedy ojciec robi wielką sprawę z różnych zabawek, ubrań czy zajęć syna lub córki, oznacza to przede wszystkim, iż pragnie ukryć własny brak pewności — świadomie lub nie — co do własnej męskości. Pamiętam wciąż, jak w 1936 r. mój własny syn, który miał wtedy 3 lata, zażądał lalki. Moja żona uznała, że powinniśmy mu ją kupić, a ja z trwożliwym oburzeniem krzyknąłem: „nie!” Wszyscy mężczyźni wykazują jakiś stopień niepewności co do swojej męskości, jednak europejscy socjolodzy odkryli, że obawa przed posądzeniem o kobie­cość lub skłonności homoseksualne jest szczególnie silna w Stanach Zjednoczo­nych. 

Nim przejdziemy dalej, spójrzmy na przykład, który pokazuje, jak złożone wia­domości mogą być rozmaicie interpretowane przez „swoich” i „obcych”. Jeżeli wie­my lub zgadujemy, jaka toczy się gra, zupełnie inaczej będziemy interpretować takie same zachowania. Uczniowie grają często „w ubliżanie”. Nauczycielka słyszy, jak uczniowie wyzywają się słowami, które codziennie, gdy wchodzi do klasy, wywołu­ją na jej twarzy rumieniec wstydu. Żeby oduczyć klasę posługiwania się wulgarnym językiem, najpierw tłumaczy i prosi, w końcu sięga po kary. Zinterpretowała dosłow­nie faktyczną treść jako zniewagę, treść relacyjnąjako wrogą i bezpośrednią konfron­tację, a emocjonalną jako nienawiść i niechęć. Zagrożone karą dzieci usprawiedliwia­ją się, że wszystko to była zabawa, nic na serio.

Treść tematyczna jest po prostu rytualnym zbiorem wyrazów pozbawionych dosłownego znaczenia, treść relacyjna to przyjaźń i koleżeńska rywalizacja, a okazywana postawa to szacunek oparty na oce­nie umiejętności toczenia gry z wiarygodną, acz udawaną szczerością. Czy nauczy­cielka powinna ukarać dzieci? Czy gra jest nieszkodliwa, jak myślą uczniowie, czy szkodliwa, jak sądzi nauczycielka? Jak poznać, kiedy interpretacja jest fałszywa?
Treść wiadomości jest często przenoszona dzięki nadanej formie i okoliczno­ściom, w których jest przekazywana. Zwyczajowe „narady nauczyciel – rodzic” to przykład, jak okoliczności i forma wypowiedzi komunikują treść emocjonalną rów­nie dobrze, jak treść relacyjną i faktyczną. W takich okolicznościach wypowiedź: „Marysia nie uczestniczy w życiu klasy” stwierdza nie tylko stan faktyczny, jak za­chowuje się w szkole Marysia.