Monthly Archives: Kwiecień 2012

Tak jak w swej pozytywnej wersji zasada wzajemności może przybrać formę wymiany dóbr ekwiwa­lentnych co do wartości, ale nie co do rodzaju, np. przekazanie kobiety w zamian za płatność ślubną wniesioną przez pana młodego, tak też w swej wersji negatywnej zasada wzajemności może przyjąć postać odszkodowania, kompensa­cji, np. przekazanie określonej ilości przedmio­tów materialnych w zamian za zabójstwo, zra­nienie itp.W literaturze rozpowszechnione są spory na temat czy tzw. krwawa zemsta jest mecha­nizmem prawnym, czy stanowi tylko wyraz do­puszczalnej w niektórych społeczeństwach sa­modzielności działania jednostek i grup.

W świe­tle tego, co powiedziano wyżej, wydaje się zasądne stwierdzenie, że jest ona jednym z pod­stawowych uprawnień i obowiązków społecz­nych, regułą zachowania wynikającą logicznie z mechanizmów działania i myślenia zrodzonych z gospodarczych warunków życia. Nie stanowi sankcji za jakieś zachowanie w takim rozumie­niu, w jakim społeczeństwa rozwinięte stosują termin „kara”, albowiem jej celem nie jest uka­ranie sprawcy, ale zabezpieczenie równości w obustronnych stosunkach między grupami. Życie jednostki, jej fizyczna nietykalność są dobrami grupy. Na tym tle rodzi się przekona­nie o moralnej wartości nietykalności jednostki. Grupa, odwołując się do samopomocy, nie reali­zuje przy tym abstrakcyjnego postulatu moral­nego, ale zabezpiecza przede wszystkim swoje potrzeby gospodarcze.