Monthly Archives: Kwiecień 2010

Nie ma tu prze­targu i zawsze wymienia się naszyjniki w ilości i jakości odpowiadającej, przekazywanym dru­giej stronie, naramiennikom. Ta pozornie bez­sensowna wymiana prowadzi do zadzierzgnięcia przyjaznych więzów pomiędzy ustalonymi tradycyjme partnerami, sprzyja rozwojowi żeglar­stwa, budownictwa łodzi oraz umożliwia prze­prowadzenie przy tej okazji normalnych trans­akcji handlowych. Wymiana może być rozłożo­na w dłuższym okresie czasu, tym niemniej każdy z jej uczestników, w sumie, jest w ciągu swe­go życia posiadaczem równej ilości i wartości naszyjników i naramienników, i każdy tyleż sa­mo przekazuje innym; 7) handel zwykły w czy­stej postaci, w którym zawarty jest element obo­pólnej korzyści, w którym dochodzi do przetar­gu, gdzie każda strona stara się możliwie ko­rzystnie odstąpić posiadane przez siebie dobro.

Różne formy wymiany ekwiwalentnej, poja­wiające się we wszystkich społeczeństwach pry­mitywnych, zwróciły uwagę socjologów i etno­grafów. W francuskim „L’An:ne Sociologiąue” z 1923 r. ukazał się Esej o darze Marcela Maussa, praca, która do dziś nie utraciła inspirującego charakteru. Podstawowe pytanie, na które M. Mauss poszukuje odpowiedzi, to: jaka reguła prawna i jaki motyw sprawiają, że w społeczeń­stwach prymitywnych i archaicznych ofiarowa­nie i przyjęcie daru ma charakter obowiązku ciążącego na uczestniczących w całym procesie wymiany świadczeń jednostkach?Zdaniem Maussa nigdy nie istniało w dostęp­nych badaniom społeczeństwach ludzkich coś, co można nazwać gospodarką naturalną w pełni samowystarczalną.

W społeczeństwach prymi­tywnych i archaicznych zawsze ma się do czy­nienia z wymianą dóbr, w której nie biorą udzia­łu pojedynczy ludzie, ale „osoby prawne”, jak rody, plemiona lub rodziny. Dokonują one wy­miany bądź bezpośrednio jako grupy, bądź też za pośrednictwem swoich przywódców i wodzów. Wymiana dotyczy przy tym nie tylko dóbr uży­tecznych z gospodarczego punktu widzenia, ale obejmuje również akty tak różnorodne, jak wzajemne świadczenie sobie grzeczności, zapra­szanie na święta, usługi o. charakterze wojsko­wym, wymianę kobiet, potomstwa itd. Wzajem­na wymiana darów różnego typu, mająca pozor­nie charakter świadczonych sobie uprzejmości, w istocie jest ściśle obowiązkowa.